શુક્રવાર, 28 જૂન, 2013

હળવે હૈયે

હળવે હૈયે 


એકવાર રવિવારની સાંજે બેઠા બેઠા ચ્હા પીતા હતા ત્યાં શ્રીમતીજીએ વાત છેડી, કહે, " સાંભળ્યું? આ સામેવાળા સરલાબેન અને કાન્તીભાઈ આવતા મહીને અમેરિકા ફરવા જવાના છે . બાજુવાળા કાંતાબેન અને રસિકભાઈ તો ફરીને પાછા પણ આવી ગયા". છાપામાંથી નજર બહાર કાઢ્યા વગર મેં હુકારો ભણ્યો પણ એમ કઈ શ્રીમતીજી માને? એમણે મમરો મુક્યો, "આ તમે આટલા વર્ષોથી પ્રોફેસોરગીરી કરો છો તો કંઈ  cornference કે એવું કશું તમારાથી શોધાતું નથી? આમતો ઘણીવાર મારી આગળ ડહાપણ મારો છો કે મારે તો  આમ ઓળખાણ ને તેમ ઓળખાણ તો એક મહિનાની અમેરિકાની ટ્રીપ તમારાથી ગોઠવતી નથી?"  આમ મારા અહંકાર પર ઘા કાર્ય પછી જાણે શિતલ મલમ લગાવતા હોય તેમ ઉમેર્યું " બધા લોકો અમેરિકાની  વાતો કરે અને મારે તો સંભાળવાની જ ને? "

હવે મને ખબર પડી ગઈ કે છાપામાં મ્હો નાખીને આ વાત ઉડાડાય તેમ નથી એટલે છાપું બાજુ પર મૂકી લૂલો બચાવ કર્યો, " એમ તો કાઈ અમેરિકા જવાનું સહેલું છે? વળી ખર્ચાનો પણ વિચાર કરવાનો ને?" જોકે પાછલા બે દાયકાના અનુભવથી એક વાત તો હું જરૂર શીખેલો કે એકવાર શ્રીમતીજી ના દિલમાં તુક્કો આવ્યો એટલે હવે અમલમાં મુક્યા વગર છૂટકો નહિ થાય ઉપરાંત મને પણ થોડા ઘણા અંશે ઈચ્છા તો ખરી જ!  એમ વિચાર ચાલતો હતો ત્યાં તો બીજું કટાક્ષબાણ આવ્યું, "તમારી તો  ઘણીયે વિદ્યાર્થીનીઓ ના કાગળ આવે છે એમાંથી એકને પણ લખશો તો ખુશ થઈને પ્રવાસ ગોઠવી આપશે" શ્રીમતીજીનો મારી વિદ્યાર્થીનીઓ ઉપરનો જુગ જુનો સમભાવ પ્રગતિ આવ્યો

તાત્કાલિક ચ્હાનો અડધો કપ બાજુ પર મૂકી આપણે તો જુના સરનામાની ડાયરી ઉથલાવવા માંડી નહિ નહિ તો 50-75 વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકામાં સ્થાયી થયાની નોંધ મળી "ભણ્યા પછી ને પરણ્યા પછી ભારત છોડવાની ફેશન થઇ ગઈ છે કે શું" મનમાં બબડ્યો

શ્રીમતીજીએ છેવટે રાહતનો દમ ખેચ્યો છે તે તો મોઢા પરથીજ કળાતું હતું "હવે મારું કામ પતી ગયું" એવો કઈક  ભાવ લાવીને ચ્હા નો કપ પકડી રસોડા તરફ ચાલતા થયા

બીજે દિવસે તપાસ કરી તો ખબર પડી કે સૌથી જલ્દી વિસા તો ભગવા વસ્ત્રધારી સાધુ સન્યાસીને જ મળે છે! આ પણ ગજ્જબ! વિચાર્યું, "સંન્યાસીઓને ભગવાનને ઘેર પ્રેફેર્ન્કિઅલ treatment મળે એ તો સમજ્યા, પણ અમેરિકામાં પણ?"  જિંદગીમાં ફરી એકવાર ભગવા નહિ ધારણ કરવા માટે અફસોસ થયો।

આપણા ગ્રહો અમેરિકા તરફ ખેચતા હોય કે પછી શ્રીમતીજીની પ્રાર્થના ભગવાને સાંભળી હોય, ગમે તેમ પણ કોલેજમાં આવેલી ટપાલ ઉથલાવતા ખબર પડી કે આવતા વર્ષે ન્યુયોર્ક માં ગુજરાતી સાહિત્ય સંમેલન ઉજવવાનું છે અને એનું આમત્રણ આવ્યું છે। એકદમ ઝબકારો થયો કે જોગાનુજોગ પણ જુઓ ઓલમ્પિક પણ આવતા વર્ષે છે। હવે તો તૈયારી કરે જ છૂટકો।

તે દિવસે સમાચાર લઈને ઘેર આવ્યો પછી સાંજે શ્રીમતીજી ને મેં પાડોશીને કહેતા સાંભળ્યા, "આ તમારા ભાઈને વળી આજકાલ અમેરિકા જવાનું ચક્કર લાગ્યું છે મેં તો કહ્યું કે હવે અમેરિકા જ છેને! આપને અહિયાં શું ખોટું છે? બહુ ઈચ્છા હોય તો ચાલો જાત્રા કરવા જઈએ પણ માને તો ને?"

નારીજાતના રહસ્યની કોઈ સીમા હશે કે નહિ તે વિચાર કરતા કરતા આંખ ક્યારે મીચાઈ ગઈ તે ખબર પણ ના પડી।


મિનલ પંડ્યા








મંગળવાર, 21 ફેબ્રુઆરી, 2012

સુખ નામનો દેશ: અમેરિકા

સુખ નામનો દેશ: અમેરિકા

સુખ અને દુખ એતો મનનું કારણ છે. પણ અમેરિકાએ  સુખનો દેશ છે એ કહેવા કરતા એ કહેવું યોગ્ય છે કે અમેરિકા શક્યતાઓનો દેશ છે. અહીંયા વ્યક્તિગત વિકાસ માટે અથવા અધોગતિ માટે અસંખ્ય શક્યતાઓ છે. ભૌતિક સંપત્તિ હોય, આર્થિક વિકાસ હોય કે પછી આંતરરાષ્ટ્રીય સમજ હોય, અમેરિકામાં  શક્યતાઓ અનેક  છે. હવે આ શક્યાતોમાંથી કેટલો લાભ લેવો તે દરેક વ્યક્તિની પોતાની શક્તિ, સમજ, સંસ્કાર, ઉત્સાહ  અને આવડત ઉપર આધારિત છે.

હું જો પાછું વાળીને જોઉં તો છેલ્લા ત્રણ દાયકાઓમાં મને અમેરિકામાં જે શીખવા, જોવા, સમજવા મળ્યું અને એનાથી જે ઘડતર થયું તે અમૂલ્ય છે. કુટુંબના હુંફાળા વાતાવરણમાંથી બહાર નીકળીને પોતાની જાતને ઓળખવાનો જે લ્હાવો છે તે મને અહિયાં મળ્યો. ભારત માં કદાચ ઘણોજ જુદો અનુભવ થયો હોત. આ ઉપરાંત મેં જોયું છે કે જીવનમાં જયારે જયારે પણ  વળાંક આવ્યા ત્યારે ત્યારે નવા પ્રયત્નો કરવાની શક્યતઆ ઓ મને અમેરિકામાં  મળી છે.

અમેરિકા માં આવીને શરુઆતમાંજ કારકિર્દીને જુદી દિશા આપવાનો મોકો મળ્યો અને કારકિર્દીને પ્રોત્સાહિત કરતુ વાતાવરણ પણ મળ્યું કે જેમાં આવડત, ધગશ, અને હોશિયારી પ્રમાણે આકાશ પણ  આંબી શકાય તેવી શક્યતા મળી. ત્યારપછી બાળકોના જન્મની સાથે સાથે પણ આગળ ભણવાની શક્યતા મળી જે કદાચ ભારતમાં શક્ય નાં બનત. ત્યારપછી બની  બનાવેલી કારકિર્દીને છોડીને બાળ ઉછેરની સાથે સાથે કૈક નવું કરવાની ભાવના સાથે મારો પોતાનો પ્રકાશન નો ધંધો કરવાની શક્યતા મળી કે જેમાં ઘણા પુસ્તકો લખી અને પ્રકાશિત કરવાનો મોકો મળ્યો.

બાળકો મોટા થયા પછી ફરીથી કારકિર્દીમાં પગલા માંડવાની પણ શક્યતાઓ મળી છે.   હવે આ બધી તકોનો કેટલો અને ક્યારે ઉપયોગ કરવો તે દરેકની  રૂચી અને શક્તિ ઉપર નિર્ધારિત છે. પણ અમેરિકામાં આ બધું વધારે શક્ય બન્યું છે તે તો સાવ સાચું છે.

તેવીજ રીતે નવું વાતાવરણ મળ્યું એટલે જૂની ટેવો અને રૂઢિઓને માટે સમજ કેળવવાની જરૂર પડી. જેમ કે  ભારતમાં રહીને શાકાહારી રહેવો તે સહજ હતું પણ અહી આવ્યા પછી સમજીને શાકાહારી રેહવું તે પસંદગી હતી અને કરી.  એવી જ રીતે દરેક માન્યતાને સમજીને અપનાવવાનો મોકો પણ અમેરિકામાં જ મળ્યો. જિંદગી જીવવા માટે એક સમજ કેળવીને દરેક તબ્બકે યોગ્ય અને અયોગ્ય વચ્ચે પસંદગી કરવી કે જેમાં સમાજના બંધનો અને જીવવાના નિયમોનું માપદંડ નાં હોય એ રીતે જીવવાની શક્યતો પણ અહીયાજ મળી

માટે અમેરિકા એ મારી દ્રષ્ટીએ તો અનેકાનેક શક્યતાઓનો દેશ છે.